Giýen-Barre sindromy (GBS) periferik nerwleriň we nerw kökleriniň demiýelinleşmesi bilen häsiýetlendirilýän we köplenç hereket we duýgy bozulmalaryna getirýän çynlakaý awtoimmun keselligidir. Näsaglar el-aýaklaryň gowşaklygyndan awtonom disfunksiýa çenli dürli alamatlary başdan geçirip bilerler. Netijeli bejeriş usullaryny açyp görkezýän ylmy-barlag işleri dowam edýän mahaly, giperbarik kislorod terapiýasy (HBOT), esasanam keseliň irki tapgyrlarynda, GBS üçin geljegi uly goşmaça bejergi hökmünde peýda bolýar.
Guillain-Barré sindromynyň kliniki alamatlary
GBS-iň kliniki görnüşi dürli-dürli bolsa-da, ýagdaýy kesgitleýän birnäçe esasy alamatlar bar:
1. Aýak-aýaklaryň gowşaklygy: Köp hassalar ilki başda ellerini galdyryp bilmeýändigini ýa-da hereket etmekde kynçylyk çekýändigini habar berýärler. Bu alamatlaryň ösüşi has çalt bolup biler.
2. Duýgy kemçilikleri: Näsaglar ellerinde agyryny duýmak ýa-da degmek ukybynyň peselýändigini duýup bilerler, bu köplenç ellikleri ýa-da joraplary geýmek bilen deňeşdirilýär. Temperatura duýgusynyň peselmegi hem ýüze çykyp biler.
3. Kelle nerwleriniň zeperlenmegi: Iki taraplaýyn ýüz ysmazlygy ýüze çykyp, çeýnemek we gözleri ýapmak ýaly funksiýalara täsir edip, ýuwutmakda kynçylyklar we içgi içilende aspirasiýa howpy bilen ýüze çykyp biler.
4. Arefleksiya: Kliniki barlaglarda aýak-aýaklarda refleksleriň peselendigi ýa-da ýokdugy ýygy-ýygydan ýüze çykýar, bu bolsa newrologik taýdan uly derejede täsirlenýändigini görkezýär.
5. Awtonom nerw ulgamynyň alamatlary: Düzgünleşdiriliş bozulmagy ýüziň gyzarmagy we gan basyşynyň üýtgemegi ýaly alamatlara getirip biler, bu bolsa awtonom ýollaryň aňly gözegçilikde bolmadyk disfunksiýasyny görkezýär.
Giperbarik kislorod terapiýasynyň roly
Giberbarik kislorod terapiýasy Guillain-Barré sindromyny bejermek üçin köpugurly çemeleşme hödürleýärOl diňe bir iltihaplanma jogabyny azaltmak bilen çäklenmän, eýsem nerw ulgamyndaky sagalma proseslerini hem güýçlendirýär.
1. Periferik nerwleriň abatlanmagyna ýardam bermekHBOT angiogenezi — täze gan damarlarynyň emele gelmegini — ýeňilleşdirýändigi we şonuň bilen gan akymyny gowulandyrýandygy mälim. Gan aýlanyşygynyň bu artmagy zeper ýeten periferik nerwlere zerur kislorody we iýmit maddalaryny ýetirmäge kömek edýär, olaryň abatlanmagyna we täzeden döremegine ýardam berýär.
2. Ýalňyşma täsirlerini azaltmak: Ýalňyşma prosesleri köplenç periferik nerw zeperlenmesi bilen birlikde bolýar. HBOT-yň bu ýalňyşma ýollaryny basyp ýatyrýandygy, ödemiň azalmagyna we täsirlenen sebitlerde ýalňyşma mediatorlarynyň boşadylmagyna getirýändigi görkezildi.
3. Antioksidant güýçlendirmePeriferik nerwleriň zeperlenmegi köplenç oksidatiw stress bilen has-da güýçlenýär. Giperbarik kislorod dokumalarda kislorodyň elýeterliligini ýokarlandyryp, oksidatiw zeperlenmä garşy durýan we öýjük saglygyny gowulandyrýan antioksidantlaryň öndürilişini güýçlendirip biler.
Netije
Gysgaça aýdylanda, giperbarik kislorod terapiýasy, esasanam keseliň irki tapgyrlarynda ulanylanda, Giýen-Barre sindromyny netijeli goldamak üçin uly wada berýär. Bu inwaziw däl usul diňe howpsuz we zäherli täsirlerden azat bolmak bilen çäklenmän, eýsem newrologik funksiýanyň umumy dikeldilmegini güýçlendirmäge hem hyzmat edýär. Neýronlaryň dikeldilmegini höweslendirmek, iltihaplanmany azaltmak we oksidatiw zeperlenme bilen göreşmek ukybyny göz öňünde tutup, HBOT bu ejizleşdiriji keselden ejir çekýän näsaglar üçin has giňişleýin kliniki barlaglary we bejeriş protokollaryna integrasiýany talap edýär.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 27-nji noýabry